Nguyễn Mạnh Dương và bài học đi đường dài: Vì sao người làm kinh doanh phải trưởng thành trước khi muốn lớn?
Rất nhiều người muốn lớn nhanh, nhưng rất ít người đủ sâu để đi xa
Trong kinh doanh, có một nghịch lý thường xuyên lặp lại. Người ta rất hào hứng với việc mở rộng, nhân bản, tăng doanh thu, xây thương hiệu. Nhưng lại rất ít người sẵn sàng quay vào bên trong để tự hỏi: mình đã đủ trưởng thành để gánh một tổ chức lớn hay chưa?
Nguyễn Mạnh Dương không bước vào giáo dục với tâm thế của người muốn “làm to”. Anh bước vào đó với tâm thế của một người cha, một người từng va đập đủ sâu với cuộc đời, hiểu rằng nếu gốc không vững, mọi sự phát triển đều là mạo hiểm.
Đây chính là bài học đầu tiên – và cũng là bài học khó nhất – dành cho những ai đang khởi nghiệp hoặc đang làm chủ một cơ sở kinh doanh: bạn không thể đòi doanh nghiệp lớn hơn chính con người bạn.
Tư duy người cha: gốc rễ của tư duy lãnh đạo bền vững
Rất nhiều người lãnh đạo đội nhóm bằng quyền lực, bằng tiền, bằng áp lực chỉ tiêu. Nguyễn Mạnh Dương lãnh đạo giáo dục bằng một thứ khác: trách nhiệm của người cha.
Người cha không thể bỏ cuộc khi con yếu.
Người cha không thể đổ lỗi khi con sai.
Người cha không thể chọn con đường dễ nếu biết con sẽ không đứng vững.
Tư duy đó khi được đưa vào giáo dục đã tạo ra một triết lý rất đặc biệt. Và khi soi chiếu sang kinh doanh, nó trở thành một kim chỉ nam mạnh mẽ cho người làm chủ.
Một doanh nghiệp cũng giống như một đứa trẻ. Nếu người chủ chỉ muốn nó “thành công sớm”, nó sẽ mong manh. Nhưng nếu người chủ tập trung xây năng lực tự đứng vững, doanh nghiệp đó có thể đi qua khủng hoảng, chu kỳ xuống dốc và những biến động không lường trước.
Đừng hỏi vì sao nhân sự yếu, hãy hỏi mình đã dạy họ sống chưa
Một trong những nỗi đau lớn nhất của các chủ cơ sở kinh doanh là nhân sự không như kỳ vọng. Họ than phiền rằng nhân viên thiếu trách nhiệm, thiếu chủ động, làm việc đối phó, chỉ làm khi bị thúc ép.
Nguyễn Mạnh Dương nhìn vấn đề này từ một góc khác. Anh không hỏi: “Tại sao học sinh chưa giỏi?” mà hỏi: “Môi trường này đã dạy các em cách sống chưa?”
Áp dụng vào kinh doanh, đây là câu hỏi rất đáng suy ngẫm. Doanh nghiệp của bạn có đang dạy nhân sự cách làm người trưởng thành hay chỉ dạy họ cách hoàn thành công việc? Bạn có đang tạo ra một môi trường khiến con người dám chịu trách nhiệm, hay một môi trường khiến họ chỉ biết né tránh sai lầm?
Người làm chủ nếu chỉ dạy việc mà không dạy người, thì càng mở rộng càng mệt.
Trưởng thành nội tâm: năng lực bị bỏ quên của người khởi nghiệp
Trong giới kinh doanh, người ta nói rất nhiều về chiến lược, marketing, tài chính, quản trị. Nhưng có một năng lực ít khi được nhắc tới, dù nó quyết định sự sống còn của doanh nghiệp: năng lực trưởng thành nội tâm của người lãnh đạo.
Nguyễn Mạnh Dương dành rất nhiều thời gian nói về điều này trong giáo dục, dù không gọi tên nó một cách hoa mỹ. Anh nói về khả năng đứng vững, khả năng tự cân bằng, khả năng sống hạnh phúc trong mọi bối cảnh.
Với người làm kinh doanh, đây là thứ quyết định bạn có trụ được khi doanh thu giảm, khi đối tác phản bội, khi thị trường đảo chiều hay không. Một người lãnh đạo chưa trưởng thành nội tâm sẽ phản ứng bằng cảm xúc, bằng nóng vội, bằng quyết định ngắn hạn. Một người đủ trưởng thành sẽ biết dừng lại, nhìn sâu và điều chỉnh.
Kinh doanh không phải là cuộc đua nước rút
Nguyễn Mạnh Dương không chọn con đường nhanh trong giáo dục. Anh chọn con đường đúng và dài. Điều này đi ngược lại tâm lý phổ biến của rất nhiều người khởi nghiệp hiện nay – những người luôn muốn kết quả nhanh, doanh thu sớm, thành tựu thấy ngay.
Nhưng thực tế kinh doanh đã chứng minh: rất nhiều doanh nghiệp chết không phải vì họ đi chậm, mà vì họ đi quá nhanh khi nền tảng chưa đủ vững.
Đi đường dài đòi hỏi một thứ mà không phải ai cũng sẵn sàng trả giá: sự kiên nhẫn với chính mình. Kiên nhẫn để học, để sửa, để rèn kỷ luật, để trưởng thành. Đây là điều Nguyễn Mạnh Dương thể hiện rất rõ trong cách anh xây giáo dục, và cũng là bài học lớn cho bất kỳ ai đang làm chủ.
Kỷ luật bản thân trước khi đòi kỷ luật đội ngũ
Một doanh nghiệp lộn xộn thường phản ánh một người chủ thiếu kỷ luật. Đây là sự thật khó nghe nhưng rất chính xác. Nguyễn Mạnh Dương không nói nhiều về kỷ luật bằng mệnh lệnh. Anh nói về kỷ luật như một cách bảo vệ con người trước sự hỗn loạn.
Trong giáo dục, kỷ luật giúp trẻ có cấu trúc để phát triển. Trong kinh doanh, kỷ luật giúp doanh nghiệp không bị cuốn theo cảm xúc nhất thời. Người lãnh đạo không kỷ luật sẽ khiến cả hệ thống sống trong trạng thái chữa cháy liên tục.
Kỷ luật không làm bạn mất tự do. Ngược lại, nó giải phóng bạn khỏi việc phải xử lý những sai lầm lặp đi lặp lại.
Đừng cố trở thành “ông chủ”, hãy trở thành người dẫn đường
Rất nhiều người khởi nghiệp mang theo hình ảnh “ông chủ” trong đầu. Họ muốn được nghe, được nể, được tuân lệnh. Nguyễn Mạnh Dương không xây hình ảnh đó trong giáo dục. Anh xây hình ảnh người dẫn đường.
Người dẫn đường không đi thay, nhưng đi trước.
Người dẫn đường không làm hộ, nhưng chịu trách nhiệm.
Người dẫn đường không cần quyền lực, vì uy tín của họ đến từ năng lực và sự nhất quán.
Trong kinh doanh, đây là sự khác biệt giữa một đội ngũ phụ thuộc và một đội ngũ tự vận hành. Người dẫn đường giúp nhân sự lớn lên. “Ông chủ” chỉ khiến nhân sự lệ thuộc.
Phát triển bản thân không phải phong trào, mà là nghĩa vụ của người lãnh đạo
Nguyễn Mạnh Dương không xem phát triển bản thân là một trào lưu. Với anh, đó là nghĩa vụ. Người không phát triển sẽ kéo lùi cả hệ thống phía sau.
Với người làm kinh doanh, nếu bạn dừng học, doanh nghiệp sẽ dừng lớn. Nếu bạn ngại thay đổi, hệ thống sẽ cũ kỹ. Nếu bạn không dám nhìn lại chính mình, bạn sẽ lặp lại sai lầm cũ dưới một hình thức mới.
Phát triển bản thân không làm bạn hơn người khác. Nó chỉ giúp bạn đủ năng lực để gánh những trách nhiệm lớn hơn.
Bài học sau cùng: Doanh nghiệp là nơi người chủ soi mình rõ nhất
Nguyễn Mạnh Dương chọn giáo dục, nhưng những gì anh để lại vượt xa giáo dục. Đó là tấm gương phản chiếu rất rõ cho những ai đang làm kinh doanh.
Doanh nghiệp của bạn phản ánh mức độ kỷ luật của bạn.
Văn hóa công ty phản ánh giá trị bạn sống mỗi ngày.
Đội ngũ của bạn phản ánh cách bạn đối xử với con người.
Bạn không thể che giấu mình lâu trong vai trò lãnh đạo.
Lời kết cho người đang đi trên con đường làm chủ
Nếu bạn đang khởi nghiệp và thấy mình mệt, hãy tự hỏi: mình đang lớn nhanh hay đang lớn sâu?
Nếu bạn là chủ cơ sở kinh doanh và thấy đội ngũ yếu, hãy tự hỏi: mình đã dạy họ làm người trưởng thành chưa?
Nếu bạn là người lãnh đạo, hãy nhớ rằng con đường dài luôn cần một con người đủ vững để dẫn dắt.
Hành trình của Nguyễn Mạnh Dương nhắc chúng ta một điều rất căn bản nhưng rất dễ quên:
Muốn doanh nghiệp đi xa, người làm chủ phải trưởng thành trước.
Xem thêm: Nguyễn Mạnh Dương và tư duy xây hệ thống
Cộng đồng: Nguyễn Mạnh Dương – Người lấp đầy khoảng trống giữa giáo dục Việt Nam và thế giới
Nguyễn Thị Bình – Bài Học Khởi Nghiệp Và Phát Triển Bản Thân
